Jak dbać o wełniany gobelin: poradnik tkacza

Ręcznie tkany wełniany gobelin wymaga mniej uwagi, niż większość ludzi zakłada. Nie ma szkła do mycia, nie ma werniksu do ochrony, nie ma corocznej konserwacji. Potrzebuje za to uwagi właściwego rodzaju: suchej, delikatnej i rzadkiej. W tym poradniku zebraliśmy wszystko, co mówimy naszym klientom, kiedy praca opuszcza pracownię w Chrzanowie.

W skrócie

Od czasu do czasu delikatnie odkurz. Trzymaj z dala od ostrego, bezpośredniego słońca. Nigdy nie pierz, nie mocz i niczym nie spryskuj. To naprawdę prawie wszystko. Wełna jest wytrzymałym włóknem, które od kilku tysięcy lat ogrzewa ludzi i zakrywa ściany — nie potrzebuje z Twojej strony wiele pomocy.

Regularne odkurzanie

Co kilka tygodni usuń powierzchniowy kurz miękką suchą ściereczką, miotełką do kurzu albo odkurzaczem z miękką szczotką ustawionym na bardzo małą moc ssania. Chodzi wyłącznie o lekką pielęgnację powierzchni. Prowadź zgodnie z kierunkiem splotu, a nie pod włos, i pozwól narzędziu pracować — nie trzeba dociskać.

Nie szoruj włókien i nie odkurzaj na dużej mocy. Ręcznie tkane struktury tekstylne zawsze wymagają delikatnego traktowania; mocne ssanie potrafi wyciągnąć pętelki z równego układu, zwłaszcza w pracach o wysokim runie oraz w ażurowych, rzeźbiarskich splotach kolekcji Aera pokazanej powyżej.

Woda i środki czyszczące

Nie pierz gobelinu w pralce ani ręcznie, nie mocz go i nie czyść wodą. Nie polecamy również sprayów, detergentów ani domowych środków czystości, także tych łagodnych. To dekoracyjne dzieła tekstylne, które należy pielęgnować wyłącznie metodami na sucho.

Jeśli już coś się wydarzyło — rozlany płyn, ślad, ciekawski zwierzak — skontaktuj się z nami, zanim spróbujesz jakiejkolwiek metody czyszczenia. Wolimy najpierw doradzić, niż potem naprawiać pracę potraktowaną niewłaściwym środkiem. Napisz na team@lalestudio.com i dołącz zdjęcie.

Gdzie powiesić gobelin

Unikaj długotrwałego bezpośredniego słońca, zwłaszcza od mocno nasłonecznionej strony południowej. Naturalne włókna i barwniki mogą z czasem stopniowo zmieniać odcień pod wpływem ostrego promieniowania UV. Nie jest to specyfika ręcznego tkactwa — dotyczy tak samo tapicerki, dywanów i prac na papierze — ale warto to przewidzieć już w momencie wyboru ściany.

Najlepszy efekt na lata da ściana z jasnym, ale pośrednim lub rozproszonym światłem, takim jak miękkie światło dzienne powyżej. Jeśli jedyna wolna ściana jest nasłoneczniona, rozważ pracę z wełny naturalnej, niebarwionej: ewentualna zmiana odcienia przez lata będzie na niej znacznie mniej widoczna niż na ręcznie barwionym gradiencie.

Trzymaj prace z dala od stałej wilgoci: łazienki, niewentylowane piwnice i ściany, na których skrapla się woda, to złe miejsca dla wełny.

Co jest normalne, a co nie

Niewielkie gubienie włókien w pierwszych tygodniach jest normalne, zwłaszcza przy wysokim runie i kudłatych splotach. Luźne włókna wychodzą ze struktury, a potem przestają. Zetrzyj je i nie zawracaj sobie tym głowy.

Drobne nierówności naprężenia, wysokości runa i rozłożenia koloru również nie są wadami. Przyjrzyj się splotowi powyżej: żadne dwa rzędy nie układają się identycznie i to właśnie jest podpis pracy wykonanej przez człowieka na krośnie stojącym, a nie przez maszynę. Ma je każda nasza praca i w dużej mierze dzięki nim ręcznie tkany gobelin wygląda na ścianie żywo tam, gdzie wydruk wygląda płasko.

Co nie jest normalne: wygięta lub odkształcona rama, drążek zsuwający się z uchwytów albo fragment splotu, który wyraźnie się poluzował. Jeśli zauważysz którąś z tych rzeczy, przerwij i skontaktuj się z nami. W pracach w ramach zwykle wskazuje to na montaż, a nie na tkaninę.

Co wełna po cichu robi dla wnętrza

Wełna jest naturalnie higroskopijna — pobiera i oddaje wilgoć wraz z otaczającym ją powietrzem — a dźwięk pochłania, zamiast go odbijać. Duża tkana praca w mierzalny sposób tłumi pogłos w pomieszczeniu z twardą podłogą i tynkowanymi ścianami, i to jeden z powodów, dla których nasze prace trafiają do biur, restauracji i projektów hotelowych równie często jak do domów.

Jest też naturalnie antystatyczna, więc przyciąga zauważalnie mniej kurzu niż syntetyczne okładziny ścienne. W praktyce większość naszych klientów odkurza gobelin znacznie rzadziej, niż się spodziewa.

Prace w ramach, prace na drążku i drewno

Gobeliny w ramach wymagają z tej dwójki mniej zachodu. Rama chroni krawędzie, tkanina jest napięta równomiernie na blejtramie, a kurz osiada głównie na górnej krawędzi samej ramy. Tak zbudowana jest nasza kolekcja gobelinów w ramach, a kilka wzorów jest gotowych do wysyłki.

Prace na drążku żyją nieco bardziej. Tkanina układa się w zamierzony kształt pod własnym ciężarem, a pełne ułożenie może zająć kilka dni po zawieszeniu. Nie ciągnij jej i nie naciągaj, żeby to przyspieszyć. Jeśli praca była zwinięta na czas transportu, całą robotę zrobi spokojna cierpliwość. Tak właśnie zachowują się prace z frędzlami i wysokim runem z naszych dekoracji ściennych boho.

Prace z kolekcji Oak Mosaic, takie jak ta powyżej, łączą wełnę z litym dębem. Z drewnem postępuj jak z każdym niewykończonym meblem: odkurzaj je na sucho, trzymaj z dala od grzejników i wilgoci i nigdy nie pozwól, by pasta czy olej dotknęły strony tkaniny.

Nasze duże tkane dekoracje ścienne są na tyle ciężkie, że montaż liczy się w nich bardziej niż pielęgnacja — a ten opisuje nasz przewodnik montażu i pielęgnacji.

Przeprowadzka z gobelinem

Prace w ramach przewoź w pionie i z zabezpieczonym licem, tak jak obraz — mniej więcej tak, jak wychodzą z naszej pracowni na zdjęciu powyżej. Prace na drążku zwijaj, a nie składaj: licem na zewnątrz, na szerokiej tulei. Składanie tworzy w tkanej strukturze załamania, które bardzo długo się rozprostowują.

Jeśli przewozisz dużą lub cenną pracę za granicę, napisz do nas — Marcin buduje w naszej pracowni drewniane skrzynie na wymiar, a wolimy pomóc, niż oglądać pracę uszkodzoną w transporcie.

Najczęstsze pytania

Czy mogę odświeżyć wełniany gobelin parą?

Nie. Para wprowadza wilgoć w strukturę, która nie jest przeznaczona do moczenia, i może nierównomiernie rozluźnić naprężenie splotu. Wyłącznie pielęgnacja na sucho.

Co jeśli mój gobelin pachnie wełną?

Naturalna wełna ma delikatny, charakterystyczny zapach, szczególnie gdy jest nowa albo gdy w pomieszczeniu jest ciepło. Zapach zanika. Nie spryskuj jej odświeżaczami do tkanin — zostawiają osad, który przyciąga kurz.

Jak długo wytrzyma ręcznie tkany gobelin?

Dziesięciolecia, przy tej skromnej pielęgnacji, którą tu opisujemy. W zbiorach muzealnych przetrwały wełniane gobeliny sprzed stuleci. Czynnikiem ograniczającym prawie nigdy nie jest włókno; są nim słońce, wilgoć i nieostrożne obchodzenie się z pracą.

Czy pracę można oddać do naprawy?

W większości przypadków tak. Skoro ją zrobiliśmy, zwykle potrafimy ją też naprawić. Prześlij nam zdjęcia, a szczerze powiemy, czy naprawa ma sens.

Jeśli wybierasz pracę i chcesz wiedzieć, jak zachowa się w konkretnym wnętrzu, napisz do nas przed zakupem. Odpowiadamy na takie pytania co tydzień, a krótka rozmowa o świetle i miejscu na ścianie jest warta więcej niż jakikolwiek poradnik pielęgnacji. Możesz też zamówić pracę na wymiar, rozwiniętą wokół warunków Twojego wnętrza.